Hans Marcelis

De Nachtsluiper

Jan Verhoeven (overleden 2020) vertelde zijn verhaal in 2019 ter herdenking aan zijn evacuatie uit Arnhem. De oorlog vond hij een spannende tijd. Bombardementen in de stad Arnhem. Je mocht er niet naar toe. Stiekem kijken op de hoek van de straat.
Als kleine jongen van een jaar of negen met zijn hele familie inclusief zijn opa en oma vertrok hij lopend via de Schelmse weg naar Velp en Dieren in de richting van Zutphen. Oma in de leunstoel met wieltjes van een kinderwagen. Handkarren met zieke mensen onderweg. Eerst werden ze ondergebracht in de voorkamer van de familie Dolman, ouders van de latere voorzitter van de Tweede Kamer. Daarna verhuisden ze naar een dorp in de buurt van Deventer, Empt. Daar kregen ze onderdak in een boerderij en mochten meehelpen met de werkzaamheden op het land. De mooiste tijd van mijn leven vertelde Jan. De school was in Arnhem in brand geschoten en op de boerderij hoefde hij niet naar school. Mocht hij meehelpen om mest te scheppen op de mestkar en de paarden in te spannen. Tijdens de hongerwinter in 1944 komen 's nachts of 's avonds mensen aankloppen om voedsel te vragen. Jan Verhoeven noemde ze nachtsluipers. Hij moest de nachtsluipers twee pond rogge geven van de boer. Hij vergiste zich dan expres en gaf twee kilo rogge. Na 2 of 3 weken stonden ze vaak weer voor de deur. Een bedelende moeder of soms zelfs een kind. Dan kregen ze 's ochtends een goed ontbijt en vertrokken weer. Dit schilderij is geïnspireerd op het verhaal van Jan.

Meisje voor de deur
Acrylverf op katoen 2021

Eco Vlag

Deze vlag heeft als middelpunt de planten vlas, hop en maarts viooltje. Vlas waarvan het linnen wordt gemaakt. Het linnen voor het schildersdoek. De hop als toevoeging voor het bier en het maarts viooltje als eetbaar plantje. Het is naast de hoorn van overvloed een ode aan de eetbare wilde natuur en wat uit de natuur voorkomt.
De buizerds, zwaluwen, de sprinkhanen, torren en bijen omlijsten het.

Linosneden op linnen met watervaste verf 2020

in de nacht

De Hoorn van Overvloed

Deze paddenstoel, ook genoemd de "Hoorn des overvloeds" is eetbaar ondanks het feit dat hij er niet aantrekkelijk uitziet. Eerst zwak wit en later kelk vormend zwart. Oftewel de Cornucopia, ook bekend onder de naam Trompettes des Morts. Deze hoornen van overvloed gemaakt met een 3D-pen en "natuurlijk maïszetmeel" staan hier symbool voor alles wat in de natuur eetbaar is maar wat we niet altijd meer weten. Kennis is vergeten, op de achtergrond geraakt, verborgen geraakt uit angst en gecombineerd met onwetendheid naar de achtergrond gedrongen. De angst voor het onbekende of het mogelijk giftig zijn zit zelfs al in de Franse benaming; Trompettes des Morts.
Paddenstoelen zijn de opruimers van het bos en tevens zijn het met het mycelium, de verbinders met hun ondergronds netwerk. Uitgestrekte vertakkingen leven ondergronds.

We weten niet meer waar ons voedsel vandaan komt. In de supermarkt zien we producten waarvan we niet weten wat er allemaal in zit. Ook al lezen we uitgebreid de etiketten dan nog zegt het ons weinig. In de natuur staan we met de mond vol tanden. We kennen en herkennen planten, struiken, bloemen en bomen niet. We weten niet wat eetbaar is en wat niet. We worden vooral bang gemaakt. Het is gevaarlijk om wild te plukken. Het mag niet of er is maar weinig. We denken al snel dat het niet goed is. Maar in de praktijk is heel veel eetbaar en heeft meerdere toepassingen.
Ok je moet er iets mee doen maar dat doe je met pesto en spinazie ook. Je moet het herkennen en weten waar het staat.
Die kennis was er ooit wel. Interesseert het ons niet. Of is het niet lekker. We zijn vooral bang. Hoeveel mensen sterven of worden ziek van giftige paddenstoelen. Hoeveel vergiftigingen vinden er plaats. We hebben eerder buikloop van producten uit onze koelkast dan van de natuur. The fear of eating. De angst voor wat niet eetbaar is overheerst.

Een ode aan de eetbare wilde planten en natuur

Gemaakt met een 3D-pen. De PLA of het werkmateriaal is gemaakt van maïszetmeel en is duurzaam maar vergankelijk. Ik weet niet hoe lang het materiaal houdt.
Ook de natuur is vergankelijk.

#plukbos #botanische stoep #stoep plantjes #stadsplanten #wilde eetbare natuur

protest

Protest

Dit beeld is geïnspireerd op de online workshop van Anneke Ingwersen ( kunstenaar SB20-24) over het liedje "Daar was laatst een meisje loos" . In veel liedjes in de 17e, 18e en 19e eeuw zijn de man-vrouw verhoudingen ongelijk en gaat het om arbeid die niet bedoeld is voor vrouwen of zelfs verboden. Het gaat vaak over ongelijkheid en macht.
Zij scheept vermomd als jongen in op een schip naar de Oost. Vrouwen waren niet welkom op een schip. Dat bracht ongeluk. En werken op een schip was helemaal taboe.
Uit het liedje spreekt ook protest.
Tegelijk moest ik denken aan de zangeres Sophie Straat met haar Nederlandse smartlappen als "De bakfiets" en "De Pijp".

Protest
Houten beeld uit stronk
Beukenhout van de grote beuk uit zwembad Klarenbeek 2021

Sommige woorden uit de tekst opnieuw gerangschikt.

Ik ben een meisje, ik ben een meisje,
Ik ben een meisje, zoals gij ziet.

Ik ben niemands liefje
Ik ben uw liefje zeker niet

Ik dit allerliefste kind
Ik heb dit leven, vreesde zeven.
Ik meisje, meisje, vrouwtje, liefje
Ik ben eer gevaar, ik ben niet loos.